Ngày 01/7/2026, Hợp tác xã Nông nghiệp Sinh thái và Du lịch Cộng đồng Cù Lao chính thức ra mắt, đánh dấu bước khởi đầu cho hành trình kết nối cộng đồng, phát huy tài nguyên bản địa và phát triển du lịch gắn với sinh thái. Với chị Phạm Thị Thúy Diễm, chủ cơ sở Cô Hai Homestay Cù Lao Dung, giữ vai trò Chủ tịch Hội đồng quản trị, Hợp tác xã hướng đến trở thành cầu nối giữa du khách, doanh nghiệp, tổ chức bên ngoài với người dân và các điểm trải nghiệm tại địa phương.

Ra mắt Hợp tác xã – Khởi đầu hành trình kết nối Cù Lao Dung

Cù Lao Dung (nay gồm 2 xã An Thạnh và xã Cù Lao Dung) là vùng đất mang những nét đặc trưng của miền sông nước Nam Bộ, với hệ sinh thái ven biển, những cánh rừng bần, vườn cây ăn trái, hoạt động sản xuất nông nghiệp và đời sống văn hóa đa dạng của cộng đồng cư dân địa phương. Bên cạnh những tài nguyên tự nhiên, nơi đây còn lưu giữ nhiều câu chuyện về quá trình khai phá đất đai, kinh nghiệm thích nghi với môi trường và những nghề truyền thống gắn bó với đời sống người dân.

Để những giá trị ấy trở thành nền tảng cho sinh kế bền vững, địa phương cần nhiều hơn những điểm tham quan riêng lẻ. Điều quan trọng là tạo được sự liên kết giữa những người đang nắm giữ tài nguyên, các hộ kinh doanh dịch vụ, người làm nông nghiệp, các điểm trải nghiệm và những đơn vị có nhu cầu đưa khách đến tìm hiểu Cù Lao Dung.

Từ nhu cầu đó, ngày 01/7/2026, Hợp tác xã Nông nghiệp Sinh thái và Du lịch Cộng đồng Cù Lao chính thức ra mắt, mở đầu cho một mô hình hợp tác hướng đến phát triển nông nghiệp sinh thái và du lịch cộng đồng. Hợp tác xã được hình thành với 07 thành viên chính thức, hơn 10 thành viên liên kết và mạng lưới 16 điểm liên kết. Đây là nền tảng ban đầu để kết nối những nguồn lực sẵn có tại địa phương, từng bước hình thành các sản phẩm du lịch có sự tham gia của cộng đồng.

Thay vì phát triển từng dịch vụ một cách riêng lẻ, Hợp tác xã hướng đến việc tập hợp các điểm đến, hoạt động trải nghiệm, sản phẩm địa phương và tri thức bản địa thành những chương trình có sự liên kết. Qua đó, du khách có thể hiểu hơn về vùng đất mình ghé thăm, còn người dân có thêm cơ hội giới thiệu giá trị do chính mình tạo ra.

Giữ vai trò Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã Nông nghiệp Sinh thái và Du lịch Cộng đồng Cù Lao là chị Phạm Thị Thúy Diễm, chủ cơ sở Cô Hai Homestay Cù Lao Dung. Từ hoạt động kinh doanh dịch vụ lưu trú, ẩm thực và phục vụ khách tại địa phương, Cô Hai Homestay có điều kiện tiếp xúc với nhu cầu của du khách, đồng thời nhận thấy tiềm năng của những trải nghiệm gắn với thiên nhiên, văn hóa và đời sống thường ngày tại Cù Lao Dung. Một cơ sở lưu trú có thể mang đến cho du khách nơi nghỉ ngơi, nhưng để giúp họ khám phá sâu hơn về một vùng đất, cần có sự tham gia của nhiều người: người làm vườn mở cửa đón khách, người am hiểu sông nước dẫn đường, người làm nghề truyền thống chia sẻ câu chuyện nghề, người dân giới thiệu món ăn địa phương và những người gìn giữ hệ sinh thái tự nhiên.

Từ góc nhìn đó, vai trò của Hợp tác xã không chỉ là tập hợp các hộ kinh doanh mà còn là tổ chức kết nối những nguồn lực vốn đã hiện diện trong cộng đồng. Hợp tác xã hướng đến việc giúp các thành viên tìm thấy cơ hội hợp tác, phối hợp xây dựng sản phẩm và cùng tham gia vào chuỗi giá trị du lịch địa phương. Với Cô Hai Homestay, sự tham gia vào Hợp tác xã cũng mở rộng cách tiếp cận hoạt động kinh doanh: từ phục vụ khách tại một cơ sở đến kết nối khách với nhiều điểm trải nghiệm, dịch vụ và câu chuyện khác nhau của Cù Lao Dung.

Hợp tác xã – Cầu nối giữa du khách, đối tác và cộng đồng địa phương

Một trong những định hướng quan trọng của Hợp tác xã là đảm nhận vai trò cầu nối giữa thị trường bên ngoài với các nguồn lực bên trong Cù Lao Dung. Đối với du khách, đặc biệt là các đoàn học sinh, trường học, doanh nghiệp, tổ chức giáo dục và đơn vị lữ hành, việc tìm hiểu một địa phương thường cần nhiều thông tin và sự phối hợp: đi đâu, gặp ai, trải nghiệm hoạt động gì, tìm hiểu những nội dung nào và kết nối với người dân ra sao. Trong khi đó, nhiều hộ dân có vườn cây, nghề truyền thống, kinh nghiệm sản xuất hoặc kiến thức về hệ sinh thái nhưng chưa có điều kiện tiếp cận trực tiếp với các nhóm khách và đối tác phù hợp. Những tài nguyên này có thể mang lại giá trị lớn hơn nếu được kết nối thành các hoạt động trải nghiệm có nội dung rõ ràng và cách tổ chức phù hợp.

Hợp tác xã hướng đến việc thu hẹp khoảng cách ấy bằng cách tập hợp thông tin các điểm liên kết, kết nối nhu cầu của khách với khả năng phục vụ tại địa phương, phối hợp xây dựng chương trình và hỗ trợ các thành viên tham gia vào hoạt động đón tiếp, hướng dẫn, trải nghiệm. Quan trọng hơn, Hợp tác xã mong muốn giúp du khách không chỉ đến Cù Lao Dung để tham quan, chụp ảnh hay thưởng thức đặc sản, mà còn có cơ hội tìm hiểu cách người dân sống cùng thiên nhiên, tổ chức sản xuất, gìn giữ nghề truyền thống và thích nghi với những thay đổi của môi trường.

Ở chiều ngược lại, các tổ chức, doanh nghiệp và đơn vị giáo dục bên ngoài có thể tìm thấy một đầu mối để trao đổi, thiết kế hoạt động và phối hợp với cộng đồng. Khi mối liên kết được duy trì, những chuyến tham quan đơn lẻ có thể phát triển thành chương trình học tập, hợp tác dài hạn hoặc các sáng kiến cùng có lợi cho địa phương. Đó cũng là ý nghĩa mà Hợp tác xã hướng đến: không chỉ đưa khách đến Cù Lao Dung, mà còn tạo điều kiện để khách hiểu hơn về vùng đất, kết nối với người dân và góp phần tạo ra giá trị cho cộng đồng.

Ký kết MOA với Hải Âu Educursion – Mở rộng kết nối với các đơn vị bên ngoài

Trong khuôn khổ lễ ra mắt ngày 01/7/2026, Hợp tác xã Nông nghiệp Sinh thái và Du lịch Cộng đồng Cù Lao đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác (MOA) với Hải Âu Educursion. Hoạt động ký kết đánh dấu bước khởi đầu trong việc mở rộng quan hệ hợp tác giữa Hợp tác xã và đơn vị bên ngoài, tạo cơ sở để hai bên trao đổi, tìm kiếm cơ hội phối hợp trong các hoạt động phù hợp với định hướng phát triển của địa phương.

Đối với Hợp tác xã, kết nối với các đối tác là một phần quan trọng trong quá trình đưa tài nguyên và câu chuyện bản địa đến gần hơn với những nhóm khách có nhu cầu trải nghiệm, học tập và tìm hiểu thực tế. Những mối quan hệ như vậy có thể mở ra cơ hội phát triển các chương trình dành cho học sinh, hoạt động giáo dục trải nghiệm và những hình thức tiếp cận địa phương thông qua học tập tại cộng đồng. Để một chương trình thực sự mang lại giá trị, sự hợp tác không chỉ dừng ở việc đưa khách đến tham quan. Điều cần thiết là cùng xác định mục tiêu, lựa chọn nội dung phù hợp, chuẩn bị điều kiện tổ chức và tạo cơ hội để người dân địa phương tham gia một cách chủ động.

Bốn định hướng phát triển của Hợp tác xã

Hợp tác xã Nông nghiệp Sinh thái và Du lịch Cộng đồng Cù Lao xác định bốn định hướng làm nền tảng cho quá trình hoạt động. Các định hướng này có mối liên hệ với nhau, cùng hướng đến mục tiêu phát huy giá trị bản địa và tạo thêm cơ hội sinh kế cho cộng đồng.

1. Đa dạng hóa sinh kế cho người dân

Du lịch cộng đồng có thể tạo thêm nguồn thu bên cạnh hoạt động sản xuất truyền thống nếu người dân có cơ hội tham gia cung cấp dịch vụ, tổ chức trải nghiệm và giới thiệu sản phẩm địa phương. Thông qua mạng lưới liên kết, Hợp tác xã hướng đến việc tạo điều kiện để các hộ dân tham gia đón khách, phục vụ ẩm thực, giới thiệu vườn cây, nghề truyền thống, hoạt động sông nước và các trải nghiệm phù hợp với điều kiện thực tế.

Mục tiêu không phải thay thế sinh kế hiện có bằng du lịch, mà là mở rộng cơ hội để người dân có thêm lựa chọn, tận dụng tốt hơn những giá trị mình đang nắm giữ và từng bước nâng cao giá trị sản phẩm, dịch vụ.

2. Bảo tồn và phục hồi rừng bần

Rừng bần ven biển là một trong những tài nguyên sinh thái có ý nghĩa đối với Cù Lao Dung. Bên cạnh vai trò trong hệ sinh thái, rừng bần còn có thể trở thành không gian học tập và trải nghiệm, giúp du khách hiểu hơn về môi trường ven biển, mối quan hệ giữa con người với tự nhiên và những vấn đề đặt ra trong quá trình phát triển địa phương.

Hợp tác xã định hướng gắn việc giới thiệu hệ sinh thái rừng bần với hoạt động giáo dục, kể chuyện bảo tồn và nâng cao nhận thức cộng đồng. Qua đó, bảo tồn không chỉ là nội dung được giới thiệu trong một chuyến đi mà còn có thể trở thành mối quan tâm chung, gắn với sinh kế và trách nhiệm của những người đang sống tại địa phương.

3. Phát huy văn hóa và tri thức bản địa

Những kinh nghiệm làm nông, khai thác và sử dụng tài nguyên, chế biến món ăn, làm nghề thủ công hay thích nghi với môi trường là một phần giá trị của Cù Lao Dung. Hợp tác xã hướng đến việc kết nối những người nắm giữ tri thức ấy với du khách và người học thông qua các hoạt động trải nghiệm, giao lưu và kể chuyện. Người dân không chỉ giới thiệu công việc mình làm mà còn có cơ hội chia sẻ ý nghĩa, lịch sử và kinh nghiệm được tích lũy qua nhiều thế hệ. Đây cũng là cách để những giá trị văn hóa được tiếp nối trong đời sống hiện đại, thay vì chỉ xuất hiện như những hình ảnh minh họa trong hoạt động du lịch.

4. Phát triển nông nghiệp thuận thiên

Nông nghiệp là một phần quan trọng trong đời sống và sinh kế tại Cù Lao Dung. Hợp tác xã hướng đến việc khuyến khích các hoạt động sản xuất gắn với điều kiện tự nhiên địa phương, đồng thời giới thiệu đến du khách những câu chuyện về mùa vụ, cây trồng, kinh nghiệm canh tác và mối quan hệ giữa sản xuất với hệ sinh thái. Thông qua các hoạt động tham quan vườn, tìm hiểu sản phẩm và trải nghiệm thực tế, nông nghiệp có thể trở thành một nội dung quan trọng trong các chương trình du lịch học tập cộng đồng. Từ đó, giá trị của sản phẩm không chỉ nằm ở kết quả thu hoạch mà còn ở câu chuyện về người sản xuất, vùng đất và cách con người thích nghi với tự nhiên.

Cùng với Hợp tác xã Nông nghiệp Sinh thái và Du lịch Cộng đồng Cù Lao, Cô Hai Homestay Cù Lao Dung mong muốn trở thành cầu nối đưa du khách, doanh nghiệp và các tổ chức bên ngoài đến gần hơn với thiên nhiên, văn hóa và con người địa phương. Thông qua việc kết nối các điểm trải nghiệm, phát huy tri thức bản địa và mở rộng cơ hội hợp tác, Cô Hai Homestay hy vọng góp phần tạo thêm sinh kế cho người dân, gìn giữ những giá trị đặc trưng của vùng đất cù lao và từng bước xây dựng một hướng phát triển du lịch bền vững, nơi cộng đồng cùng tham gia, cùng hưởng lợi và cùng tự hào về quê hương mình.